Vroeger had Nederland ook de macht in andere landen. Die landen heetten koloniën. Eén van die koloniën was Nederlands-Indië. Nu heet dat land Indonesië. Het land had heel veel producten, zoals koffie, rijst en suiker.
De Nederlanders waren niet altijd even goed voor de mensen in de koloniën. Nederland gebruikte bijvoorbeeld alle koffie en rijst. Ook zei Nederland wat de inwoners van Nederlands-Indië moesten doen. De inwoners mochten geen 'nee' zeggen.
Een boek over Nederlands-Indië
In 1859 schreef Multatuli het boek Max Havelaar. Multatuli heette eigenlijk Eduard Douwes Dekker. Hij was een Nederlander die in Nederlands-Indië werkte. Maar hij was boos op de Nederlanders in Nederlands-Indië. Want Nederland was niet goed voor de inwoners. Het boek Max Havelaar is een klacht tegen de Nederlandse regering in Nederlands-Indië.
Toen het boek net klaar was, was er veel kritiek op het boek. Maar al snel werd het heel beroemd. Het is nu in meer dan 140 talen vertaald. Een schrijver uit Indonesië zei in 1999: "Door dit boek is het kolonialisme gestopt."
Veel kleine verhalen, één groot verhaal
Max Havelaar is een raamvertelling. Het zijn verschillende kleine verhalen door elkaar. Samen zijn ze één groot verhaal. Het grote verhaal in Max Havelaar is de klacht tegen de slechte macht van de Nederlanders.
Het eerste verhaal
Het eerste verhaal gaat over een man die koffie koopt en verkoopt. Hij heet Batavus Droogstoppel. Hij is het voorbeeld van een saaie en eenvoudige Nederlander. Die op een slechte manier Nederlands-Indië gebruikt. Droogstoppel krijgt bezoek van Sjaalman. Sjaalman heeft een boek geschreven. Hij vraagt of Droogstoppel zijn boek wil laten drukken.
Het tweede verhaal
Het tweede verhaal gaat over het boek van Sjaalman. Het boek gaat over een Nederlander die in Nederlands-Indië moet werken. Dit verhaal lijkt op het echte leven van Eduard Douwes Dekker. De Nederlander heet Max Havelaar. Daarom heet het boek ook Max Havelaar. Max Havelaar wil de inwoners van Nederlands-Indië helpen. Want hij vindt de macht van Nederland verkeerd. De andere Nederlanders vinden het niet goed dat Max Havelaar de inwoners wil helpen. Zij willen liever koffie en kruiden. En macht.
Nog meer verhalen
Er staan nog meer kleine verhalen in het boek. Verhalen over de liefde. En oude beroemde verhalen van inwoners van Indië. Bijvoorbeeld het verhaal van Saïdjah en Adinda. Ook dit verhaal is een klacht tegen de slechte macht van Nederland in Nederlands-Indië.
Het einde van het boek
Aan het eind van het boek schrijft Multatuli aan de koning van Nederland, koning Willem III. Hij zegt: 'Jullie moeten stoppen met de slechte macht in Nederlands-Indië! Laat de inwoners met rust!'
