Discussieforum

Reacties op de vijftig vensters

Reageren

Re: Spinoza

Check deze videoclip over Spinoza:

http://nl.youtube.com/watch?v=WfQjhxGEr_4&fmt=18
YoussoufK op 24-05-2008

Reageren

Re: Spinoza

Het is mooi dat Spinoza is opgenomen in de canon en daarmee is het uiterst wrang dat de plek waar wij Spinoza kunnen "ontmoeten" en de tastbare herinnering aan hem in Rijnsburg wegrot en vervalt. Het huis waar de Ethica is geboren is in verval en kan al vier jaar niet meer bezocht worden. Steun daarom het restauratiefonds en stort een bijdrage op Postbank 40 48 48 Vereniging Het Spinozahuis Voorschoten.
rikopus op 18-07-2007

Reageren

Re: Spinoza

Bij http://www.opiniebladvolzin.nl/relicanon.html dan zie ik bij punt 13 keurig staan:

13. In 1663 wordt het manuscript voltooid van Ethica More Geometrica
Demonstrata van Baruch de Spinoza (1632-1677), lenzenslijper te Rijnsburg. Spinoza is in de ban gedaan door de synagoge in Amsterdam om zijn verlichte denkbeelden en symbool geworden voor de radicale Verlichting, radicaler dan die uit Frankrijk (volgens Jonathan Israel). De Verlichting wordt in Nederland in de 18de eeuw in de heersende theologie verdisconteerd, maar dat heeft met Spinoza niet zo veel meer te maken. Volgelingen van Spinoza hebben het aanvankelijk zwaar, ze worden gedetineerd of als predikant afgezet.
'Spinozist' kun je in die dagen beter niet zijn.

Dit wil dus zeggen dat Spinoza keurig is opgenomen in de religieuze canon. Van koudwatervrees is hier dus geen sprake.

Walfred op 07-05-2007

Reageren

Re: Spinoza

Via "Radicale Verlichting" van Jonathan Israel en het artikel in het tijdschrift Filosofie over dit magistrale boek uitgekomen bij een cursus Spinoza van Hendrikus Keijzer. Erg leuk. Daarna de Ethica
aangeschaft. Volkomen terecht dat deze scherpe geest met Erasmus en Hugo de Groot in de canon staat. Spinoza's werk zou op vele punten bekender moeten zijn. Erg actueel!! Begrijp de "angst"van de christelijke historici niet. Het ergens niet mee zijn, hoeft nog geen
verwijdering te betekenen.
ruurt uno bos op 18-02-2007

Reageren

Re: Spinoza

Het zou in dit verband de moeite waard zijn om ook aandacht te besteden aan de intellectuelen die in de 17de eeuw allemaal een belangrijk deel van hun leven in Nederland woonden, omdat met hier toch meer tolerantie opbracht dan elders in Europa. Te denken valt aan Jan Amos Comenius, René Descartes, John Locke en Pierre Bayle, die elk van grote betekenis zijn geweest voor de intellectuele ontwikkeling in Europa.
Walfred Haans op 07-02-2007

Reageren

Re: Spinoza

Ach, de vraag waar de Verlichting begint en het Rationalisme ophoudt is meestal een academische kwestie van definitie. Wat telt is dat de Ethica een werk is van zeldzame schoonheid en onvergankelijkheid. Spinoza verdient zijn plek in de Canon drie keer.
Erik van Heeswijk op 24-11-2006

Reageren

Re: Spinoza

In reactie op de leraar basisonderwijs in Eindhoven; groep 7/8 van het basisonderwijs is misschien nog wat te jong, maar veruit de meest toegankelijke website over Spinoza is tot nu toe: www.AmsterdamseSpinozaKring.nl
Haije op 10-11-2006

Reageren

Re: Spinoza

Ik ben leraar basisonderwijs op een school in Eindhoven. Ik heb de leerlingen van mijn groep zover gekregen dat zij spreekbeurten/powerpointpresentaties houden over de onderwerpen van De Canon van Nederland. Er zijn echter heel weinig of geen sites met voor deze kinderen begrijpelijke tekst over Spinoza. De niveua's van de kinderen lopen nogal uiteen.
Welke voor basisschool groep 7/8 begrijpelijke sites zijn er over deze filosoof?
Michael op 28-10-2006

Reageren

Re: Spinoza

In heel mijn schoolperiode was de naam Spinoza nog nooit gevallen. Mijn eerste kennismaking met Spinoza was dus ook tijdens het lezen van het boek De Wereld van Sofie. Daar werd ik meteen door hem gegrepen. Voor mij is Spinoza 'de Grootste Nederlander aller Tijden' en vindt het dus ook een schande dat hij voor deze canon te pas en te onpas genegeert werd tijdens de geschiedenislessen. Ik hoop dat daar nu verandering in komt.
Oscar op 25-10-2006

Reageren

Re: Spinoza

Ben het geheel eens met de vorige reactie. De boeken van Jonathan Israel geven een goed inzicht in de Verlichting in Nederland en de 'werkelijke' invloed van het voor die tijd gewaagde werk van Spinoza en andere vluchtelingen in Nederland als Pierre Bayle. Het interview met Israel en de recensie van zijn nieuwe boek 'Contested Enlightenment' zijn vast nog na te lezen op Trouw.nl
J. de Vegt op 24-10-2006

Reageren

Re: Spinoza

Ben zeer verheugd dat Spinoza als grote Nederlander is opgenomen in de canon. Ben ook blij dat historicus Jonathan Israel in Trouw van zaterdag 20 oktober nog weer eens duidelijk uiting geeft aan het belang van Spinoza's gedachtegoed in de Europese denkwereld en overigens ook de reacties daarop. Begrijp het gekrakeel rond de keuze van de 50 vensters niet zo goed: de commissie stelt duidelijk dat het een keuze is op dit moment; bijstelling/verfijning kan over 5 jaar; de leraar bepaalt hoe er mee om wordt gegaan op verschillende scholen, in die specifieke klas/groep. En ik neem aan dat uitbreiding, weglaten, toevoegen, specifieke inkleuring mogelijk moet zijn. Wat ik wel begrijp is de roep om herwaardering van geschiedenis-onderwijs middels goed opgeleide basisschoolleraren (didactisch èn inhoudelijk!) en meer uren in het voortgezet onderwijs. Waren overigens de bandkeramiekers in Limburg niet de eerste landbouwers?
ruurt uno bos, loenhorst 19, 2402 LV Alphen aan den Rijn op 23-10-2006

Reageren

Re: Spinoza

@caute: de sage gaat dat Spinoza ten tijde van zijn inwonen bij Dr. van den Enden, rond 1656/1657, zijn naam liet 'herdopen', of in het latijn vertalen, van Baruch in Benedictus. Die Dr. van den Enden liet zijn leerlingen (w.o. Spinoza) toneelstukken opvoeren in het latijn. Dat Spinoza de naam Benedictus ging voeren omdat latijn de taal was van de wetenschappers is puur giswerk.
Leon op 21-10-2006

Reageren

Re: Spinoza

Spinoza's verbanning uit de Portugees-Joodse gemeenschap wordt altijd opgehangen aan een levensbeschouwelijke koersverandering. Dat lijkt heel heroïsch en slachtofferig, maar het is een hardnekkige mythe. De verbanning had vooral te maken met Spinoza's eigen onwil om zich aan de economische en sociale wetten van de gemeente te conformeren. Zijn verbanning had hij, simpel gezegd, aan zichzelf te danken. De historische waarheid, ook al heeft die een revolutionaire filosofie opgeleverd, is vaak platter, maar niet minder interessant.
Lees hiervoor een stukje gedegen onderzoek, gebaseerd op de Hebreeuwse bronnen van de Portugees-Joodse gemeente in het Amsterdams gemeentearchief:

Vlessing, O., 'The Jewish community in transition; from acceptance to emancipation', Studia Rosenthaliana 30 (1996) 1, pp. 195-212.

Vlessing, O., ‘The excommunication of Baruch Spinoza: the birth of a philosopher’, in: J. Israel en R. Salverda (red.), Dutch Jewry: its history and secular culture, Leiden 2002, pp. 141-172.
Marty Bax op 20-10-2006

Reageren

Re: Spinoza

Wij weten niet wanneer Spinoza zijn voornaam Baruch in Benedictus veranderde. Wel weten wij dat de eerste brief van Spinoza, die is overgeleverd dateert uit 1661 toen hij in Rijnsburg (www.spinozahuis.nl) woonde, is ondertekend met Benedictus.
De taal van de wetenschappers was in die tijd Latijn. Om die reden verlatiniseerde Spinoza zijn naam.
In de informatie over Spinoza staan twee onjuistheden. Spinoza heeft nooit brillenglazen geslepen en heeft niet onder een schuilnaam gepubliceerd.
caute op 19-10-2006

Reageren

Re: Spinoza

@Hélène: Spinoza veranderde zijn voornaam van Baruch in Benedictus nadat hij in 1656 uit de joodse gemeenschap was gezet.
Meer informatie over Spinoza is te vinden op www.despinoza.nl.
Leon op 18-10-2006

Reageren

Re: Spinoza

De 'ultimi barbarorum’ anekdote is natuurlijk aardig, zonder te vermelden dat de Republiek in de jaren van haar glorietijd zonder souverein staatshoofd (Oranje) maar door een burger (de Witt) werd geleid, zegt het niet veel. Dit was in de geschiedenis nog nooit vertoond. Alleen in die tijd kon Spinoza min of meer vrijelijk denken, schrijven en publiceren (Tractatus). Onder de nieuwe stadhouder van Oranje moest hij wel ondergronds. Bij die anekdote hoort dan ook de (in)directe betrokkenheid van Oranje bij de moord op de gebrs. de Witt.
eastbird op 18-10-2006

Reageren

Re: Spinoza

Ik heb nooit beter geweten dan dat Spinoza's voornaam Baruch was.
Hélène van Roode op 18-10-2006

Reageren

Re: Spinoza

Ik ben verheugd dat één van mijn helden in de Historische Canon wordt vermeld. Met Spinoza begint een traditie van vrij en zelfstandig denken! Spijtig dat het spoor van de verlichting in de 18e eeuw niet is voortgezet met Betje Wolff en Aagje Deken (ook als opmaat naar het hoofdstuk over Patriottisme).
Sebastiaan op 17-10-2006

Reageren

Re: Spinoza

Dan neem ik de vrijheid hieraan toe te voegen dat het enigszins bevreemdt dat volgens deze canon de Verlichting in Nederland geïllustreerd wordt door Eise Eisinga (1744-1828), vermeld onder "venster" 25. Hoe belangrijk het planetarium van Eisinga ook is, die Verlichting is, honderd(!) jaar eerder in gang gezet door Spinoza. (Vgl. J. Israël).
dr. Ton Vink, filosoof op 17-10-2006

Reageren

Re: Spinoza

Heden woedt een boeiende discussie over waar de bakermat van de Verlichting ligt. De Britse historicus Jonathan Israel situeert de Verlichting in de Republiek Nederland met Spinoza als De belangrijke man (bijrollen voor Bayle en Van den Enden).

Zie het nieuwste boek van Jonathan Israel: Radical Enlightenment. Philosophy and the Making of Modernity, 1650-1750. Oxford University Press, 2006.
www.boekrecensie.net op 16-10-2006


Inloggen